मटिअर्वामा ५२ किशोरीलाई STEM शिक्षा तथा AI सम्बन्धी १दिने अभिमुखीकरण कार्यक्रम सप्पन्न

कलैया, बारा : FREE STEM FUND को आर्थिक सहयोग तथा सखी: महिलाको साथी संस्थाको सहजीकरणमा सञ्चालित Free STEM Education and Training Project अन्तर्गत श्री ने.रा.मा.वि., मटिअर्वामा STEM Education तथा Artificial Intelligence (AI) सम्बन्धी अभिमुखीकरण कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ।
विद्यालयमा अध्ययनरत कक्षा १०, ११ र १२ का करिब ५२ जना किशोरीको सहभागितामा आयोजित कार्यक्रममा विद्यार्थीहरूलाई STEM अर्थात् विज्ञान, प्रविधि, इन्जिनियरिङ र गणितको आधुनिक शिक्षासँगै पछिल्लो समय तीव्र रूपमा विकास भइरहेको कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) प्रविधिबारे आधारभूत जानकारी प्रदान गरिएको थियो।

कार्यक्रमको अध्यक्षता ‘कलैयाकी छोरी’ हिरामती कुशवाहाले गरेकी थिइन्। कार्यक्रममा बोल्दै अध्यक्ष कुशवाहाले पछिल्लो समय शिक्षा प्रणालीमा प्रविधि र AI को भूमिका बढ्दै गएको बताउँदै किशोरीहरूलाई समयअनुकूल सीप तथा प्रविधिसँग जोड्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याइन्।
उनले STEM Education केवल पाठ्यपुस्तकमा सीमित विषय नभई विद्यार्थीलाई वैज्ञानिक सोच, समस्या समाधान गर्ने क्षमता, सिर्जनशीलता र नवीन प्रविधिको प्रयोगतर्फ अघि बढाउने माध्यम भएको बताइन्। विशेषगरी किशोरीहरूलाई प्रविधि र विज्ञानको क्षेत्रमा अघि बढाउन यस्ता कार्यक्रमले सकारात्मक भूमिका खेल्ने उनको भनाइ थियो।

“आजको पुस्ताले प्रविधिलाई बुझ्न र सही ढंगले प्रयोग गर्न सक्नुपर्छ। AI लगायतका नयाँ प्रविधि भविष्यको शिक्षा, रोजगारी र उद्यमशीलतासँग जोडिँदै गएका छन्,” उनले भनिन्, “किशोरीहरूलाई अवसर, सीप र प्रविधिको पहुँच उपलब्ध गराउन सके उनीहरू भविष्यमा नेतृत्वदायी भूमिकामा पुग्न सक्छन्।”
कार्यक्रममा सखी: महिलाको साथी संस्थाका कार्यक्रम संयोजक तथा IT प्रशिक्षक इ.पवन कुमार बर्नवालले प्रशिक्षण तथा सहजीकरण गरेका थिए। उनले विद्यार्थीहरूलाई STEM शिक्षाको अवधारणा, प्रविधिको प्रयोग तथा AI का आधारभूत पक्षबारे जानकारी गराएका थिए।
प्रशिक्षणका क्रममा AI के हो, दैनिक जीवन तथा शिक्षामा यसको प्रयोग कसरी गर्न सकिन्छ, प्रविधिको सही र जिम्मेवार प्रयोग किन आवश्यक छ तथा विद्यार्थीहरूले आफ्नो अध्ययन र भविष्यको करियरमा प्रविधिलाई कसरी उपयोग गर्न सक्छन् भन्ने विषयमा अन्तरक्रियात्मक रूपमा जानकारी दिइएको थियो।
प्रशिक्षक बर्नवालले AI लाई केवल मनोरञ्जन वा सामान्य जानकारी प्राप्त गर्ने माध्यमका रूपमा मात्र नहेरी अध्ययन, अनुसन्धान, सिर्जनशीलता तथा समस्या समाधानका लागि उपयोगी प्रविधिका रूपमा बुझ्नुपर्नेमा जोड दिएका थिए। विद्यार्थीहरूलाई नयाँ प्रविधिको प्रयोग गर्दा तथ्यको प्रमाणीकरण, गोपनीयता र जिम्मेवार प्रयोगमा समेत ध्यान दिनुपर्ने विषयमा जानकारी दिइएको थियो।
कार्यक्रमको सहजीकरण जुगली दासले गरेकी थिइन्। उनले सहभागी विद्यार्थीहरूलाई सक्रिय रूपमा कार्यक्रममा सहभागी गराउँदै प्रश्न–उत्तर तथा अन्तरक्रियामार्फत कार्यक्रमलाई प्रभावकारी बनाएकी थिइन्।
कार्यक्रममा सहभागी किशोरीहरूले STEM तथा AI सम्बन्धी विषयमा आफ्नो जिज्ञासा राखेका थिए। उनीहरूले प्रविधि, AI, अध्ययन तथा भविष्यमा यसबाट प्राप्त हुन सक्ने अवसरका विषयमा विभिन्न प्रश्न गरेका थिए। प्रशिक्षकले विद्यार्थीहरूको जिज्ञासालाई सम्बोधन गर्दै व्यवहारिक उदाहरणसहित जानकारी दिएका थिए।
FREE STEM FUND को आर्थिक सहयोग तथा सखी: महिलाको साथी संस्थाको सहजीकरणमा सञ्चालन भइरहेको Free STEM Education and Training Project ले विशेषगरी किशोरी तथा युवतीहरूलाई आधुनिक विज्ञान, प्रविधि र डिजिटल सीपसँग जोड्ने उद्देश्य राखेको छ।
परम्परागत शिक्षासँगै विद्यार्थीहरूलाई नयाँ प्रविधि, कम्प्युटर, डिजिटल सीप, AI तथा STEM सम्बन्धी ज्ञान उपलब्ध गराउन सके उनीहरूको अध्ययन र भविष्यको रोजगारी तथा उद्यमशीलताका अवसर विस्तार गर्न सकिने कार्यक्रमका आयोजकहरूको विश्वास छ।
नेपालमा पनि डिजिटल प्रविधिको प्रयोग तीव्र रूपमा बढिरहेको अवस्थामा विद्यालय तहबाटै विद्यार्थीलाई प्रविधिमैत्री बनाउनु आवश्यक रहेको सहभागीहरूको भनाइ थियो। विशेषगरी ग्रामीण तथा अर्धशहरी क्षेत्रका किशोरीहरूलाई प्रविधिको पहुँच र प्रयोगसम्बन्धी अवसर प्रदान गर्नुले उनीहरूको आत्मविश्वास र क्षमता विकासमा सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

कार्यक्रममा सहभागी विद्यार्थीहरूले STEM र AI सम्बन्धी अभिमुखीकरणले आफूहरूलाई नयाँ विषयबारे बुझ्ने अवसर दिएको प्रतिक्रिया दिएका थिए। उनीहरूले आगामी दिनमा पनि यस्ता व्यवहारिक तथा सीपमूलक कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिनुपर्ने आवश्यकता औँल्याएका थिए।
आयोजकका अनुसार Free STEM Education and Training Project अन्तर्गत विभिन्न विद्यालय तथा समुदायमा किशोरीहरूलाई STEM शिक्षा, डिजिटल प्रविधि, कम्प्युटर तथा AI सम्बन्धी आधारभूत ज्ञान र सीप प्रदान गर्ने उद्देश्यले यस्ता कार्यक्रम सञ्चालन गरिँदै आएको छ।
कलैया उपमहानगरपालिकाको वार्ड न.१० टाेल मटिअर्वामा सम्पन्न उक्त कार्यक्रमले विद्यालय तहका किशोरीहरूलाई विज्ञान, प्रविधि र AI को बदलिँदो संसारसँग परिचित गराउँदै भविष्यका लागि आवश्यक डिजिटल तथा सिर्जनात्मक सीप विकासतर्फ प्रेरित गरेको आयोजकहरूको भनाइ छ।